"ბაუმგარტნერი" პოლ ოსტერის ყველაზე მშვიდი და ყველაზე სევდიანი რომანია. წიგნი მოგვითხრობს მწერალ და პროფესორ - სეიმურ ბაუმგარტნერის ცხოვრების გვიან პერიოდზე - ისეთი ასაკის ადამიანზე, როელიც ხედავს სითბოთი და სევდით სავსე წლებთან გათანაბრებულ საკუთარ არსებობას. რომანის ცენტრში დგას სიმწიფის ასაკში მყოფი ადამიანის ბრძოლა დანაკარგთან და დროის გარდაუვალობასთან. ბაუმგარტნერი ცდილობს იცხოვროს ახალი ცხოვრებით, მაგრამ მუდმივად უბრუნდება ტრაგიკულად დაღუპული ცოლის ანა ბლანკის მოგონებებს. ეს მოგონებები არა მხოლოდ ტკივილია, არამედ მისი ცხოვრების საყრდენიცაა...
ბაუმგარტნერი მუდმივად იხედება წარსულისკენ, იხსენებს ანასთან ერთობლივ ცხოვრებას, მათ ბედნიერებას, ყოველდღიურობის წვრილმან დეტალებს. მწერალი გვიჩვენებს , რომ მოგონებები შეიძლება სწორედ ის ადგილი იყოს , სადაც სიყვარულს ისევ შეუძლია არსებობა. ბაუმგარტნერი ხშირად არის მარტო საკუთარ გონებაში - სამყაროში , რომელსაც ნაკლებად უთანხმდება.
მწერალი სიყვარულს არ წარმოაჩენს იდეალიზებულად - ის გამოცდილია ყოველდღიურობით, სიმარტივით, ხანდახან მოულოდნელი კომიკურობითაც. მიუხედავად იმისა, რომ ბაუმგარტნერის სიყვარულის ისტორია ტრაგიკულია, ის მაინც სავსეა სინათლით. სწორედ ეს სინათლე და წვრილმანები ქმნიან დიდი ტკივილისა და სილამაზის მთლიან სურათს.
რომანი განსაკუთრებით ძვირფასი იქნება მათტვის, ვისაც დაუკარგავს ძვირფასი ადამიანი ან ვისაც დაღლილობის მიუხედავად , მაინც სჯერა ცხოვრების მარადიულობის.
სამახსოვრო ფრაზები :
- თითოეულ ჩვენგანს საკუთარი "აქ" აქვს და დაბადებიდან სიკვდილამდე მასშია გამომწყვდეული.
- ცოცხალი ადამიანი ტკივილსაც უნდა გრძნობდეს,ტკივილისგან გაქცევა სიცოცხლეზე უარის თქმაა.
- მთავარია სწორი კითხვები გვქონდეს სიცოცხლის შესახებ, მაშინაც კი , როცა ვიცით, რომ პასუხს ვერასოდეს მივაგნებთ.
- როგორ უნდა ისურვოს ადამიანმა იმაზე მეტი, რაც ისედაც საკმარისზე მეტია?!
- რატომ ილექება ხოლმე მეხსიერებაში ზოგი უმნიშვნელო წამი მაშინ, როცა სხვა, ერთი შეხედვით, უფრო საგულისხმო მომენტები სამუდამოდ ეძლევა დავიწყებას.
