უმბერტო ეკოს რომანი "პრაღის სასაფლაო" წარმოადგენს ბნელ და ირონიულ ხედვას მე-19 საუკუნის ევროპაზე, სადაც სიმართლე და სიცრუე ერთმანეთშია არეული. მთავარი პერსონაჟი - სიმონინი, არის ცინიკური და მორალურად დაცემული ადამიანი, რომელიც საკუთარი სარგებლისთვის ქმნის ყალბ დოკუმენტებსა და შეთქმულების თეორიებს. მისი საქმიანობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხდება მაშინ, როდესაც ის მონაწილეობს ისეთი ტექსტების შექმნაში, როგორიცაა "სიონის ბრძენთა ოქმები" , რაც ისტორიულად ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ანტისემიტური ფალსიფიკაციაა.
მწერალი ამ რომანში განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს იმას, თუ როგორ შეიძლება სიტყვამ და ტექსტმა შექმნას "რეალობა". სიმონინი არ არის მხოლოდ თაღლითი - ის არის ადამიანი, რომელიც ქმნის ისტორიას, მაგრამ არა სიმართლის საფუძველზე, არამედ სიცრუის საშუალებით. ამით ავტორი გვიჩვენებს, რამდენად მარტივად შეიძლება საზოგადოება მოექცეს მანიპულაციის გავლენის ქვეშ, როცა მას ეძლევა კარგად შეფუთული, მაგრამ ყალბი ინფორმაცია.
რომანში ასევე მკაფიოდ ჩანს მწერლის ირონია და კრიტიკული დამოკიდებულება რელიგიის, პოლიტიკისა და საზოგადოებრივი ინსტიტუტების მიმართ. სხვადასხვა ისტორიული ფიგურების ჩართვით, მწერალი ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ შეთქმულებები და სიძულვილის ენა ყოველთვის არსებობდა და ხშირად მიზანმიმართულად იქმნებოდა.
"პრაღის სასაფლაო" არ არის მხოლოდ ისტორიული რომანი, ეს არის გაფრთხილება თანამედროვე სამყაროსთვის. ეკო გვახსენებს, რომ დეზინფორმაცია, პროპაგანდა და სიძულვილის ენა დღესაც ისეთივე ძლიერია, როგორც წარსულში. ამიტომ, კრიტიკული აზროვნება და ფაქტების გადამოწმება აუცილებელია, რათა არ გავხდეთ სიცრუის მსხვერპლი.
დასკვნის სახით , ეს რომანი გვასწავლის, რომ ისტორია ყოველთვის არ არის ობიექტური სიმართლე - ხშირად ის არის იმ ადამიანების მიერ დაწერილი , ვისაც ძალაუფლება აქვს. სწორედ ეს გვაიძულებს დავფიქრდეთ, რამდენად სანდოა ის, რასაც ვკითხულობთ და ვიჯერებთ.
სამახსოვრო ფრაზები :
- ყველაზე რეგვენი მღვდლებიდან ,ხელისუფლება გამორჩეულად რეგვენებს შეარჩევს და ეპისკოპოსებად დანიშნავს ხოლმე.
- ცივილიზაცია სრულყოფას ვერ ეღირსება, ვიდრე უკანასკნელი ეკლესიის უკანასკნელი ლოდი ქვეშ არ მოიყოლებს უკანასკნელ მღვდელს და დედამიწა ამ მანკიერი ხროვისგან არ გათავისუფლდება.
- ადამიანები არასდროს სჩადიან ბოროტებას ისე სრულყოფილად, ისეთი ენთუზიაზმით, როგორც მაშინ, როცა რელიგიის სახელით მოქმედებენ.
- ხელოვანი ადამიანი შორიდანაც კი აუტანელია : გაუთავებლად აქეთ-იქით იყურება, ცმუკავს, აინტერესებს იცნეს თუ არა გარშემომყოფებმა.
- რა იცი, სად რა გამოგადგება. მთავარია, იცოდე ის, რის ცოდნასაც შენგან არ ელიან.
- მეტისმეტი თავისუფლება სიკეთე როდია. არც ისაა კარგი, ყველაფერი გქონდეს , რაც გჭირდება.
- საკუთარი თავის ამარა დარჩენილი ადამიანი მეტისმეტად გაბოროტებულია საიმისოდ , რომ თავისუფლება შეძლოს.
- ხალხს მხოლოდ იმის სჯერა , რაც უკვე იცის. ამაშია შეთქმულების უნივერსალური ფორმის მშვენიერება.
- ტანჯული ხალხი , მარტო იქნება თუ სხვასთან ერთად , მაინც ტანჯულია.
- ყველა მასონი ებრაელი არ არის , მაგრამ ყველა ებრაელი მასონია.
- სამყაროს იდეებით ვერ შეცვლი.
- შურისძიებას აზრი არ აქვს, თუ მსხვერპლმა არ იცის ვინ კლავს და რატომ .
- დგება წამი, როცა შიგნით რაღაც ტყდება , აღარც ენერგია გრჩება და აღარც სურვილი .
No comments:
Post a Comment