რალფ ელისონი - "უჩინარი" Ralph Ellison - "The Invisible Man"

 

        რალფ ელისონის რომანი "უჩინარი" ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია ამერიკულ ლიტერატურაში. წიგნი მოგვითხრობს აფროამერიკელი ახალგაზრდის ცხოვრებაზე, რომელიც საზოგადოების თვალში თითქოს "უჩინარია". ეს არ ნიშნავს, რომ იგი ფიზიკურად არ ჩანს, პირიქით, ადამიანები მას მხოლოდ საკუთარი შეხედულებებისა და სტერეოტიპების მიხედვით აღიქვამენ და ვერ ხედავენ მის ნამდვილ პიროვნებას. 

      რომანის მთავარი თემა ადამიანის იდენტობის ძიებაა. გმირი მთელი ცხოვრებას განმავლობაში ცდილობს საკუთარი ადგილის პოვნას, მაგრამ ყველგან აწყდება უსამართლობასა და გაუგებრობას.  იგი ხვდება, რომ საზოგადოება ხშირად ადამიანებს არა მათი თვისებების, არამედ  წინასწარ შექმნილი წარმოდგენების მიხედვით აფასებს. სწორედ ამიტომ მას უჩნდება განცდა, რომ მისი ნამდვილი "მე" სხვებისთვის უხილავია. 

     ნაწარმოებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა რასიზმის პრობლემას. ავტორი გვიჩვენებს, თუ როგორ ზღუდავს დისკრიმინაცია ადამიანის შესაძლებლობებს და როგორ ართმევს მას საკუთარი თავის გამოხატვის უფლებას. თუმცა რომანი მხოლოდ რასობრივ საკითხებს არ ეხება. ის ზოგადად ადამიანის თავისუფლებაზე, ღირსებასა და თვითგამორკვევაზე გვაფიქრებს. 

       ავტორი სიმბოლოებისა და ღრმა აზრების გამოყენებით გვიჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია საკუთარი თავის შეცნობა. მიუხედავად მრავალი სირთულისა , მთავარი გმირი საბოლოოდ აცნობიერებს, რომ საკუთარი იდენტობის განსაზღვრა მხოლოდ მას შეუძლია და არა საზოგადოებას. 

      დასკვნის სახით, "უჩინარი" არის რომანი, რომელიც გვასწავლის , რომ თითოეულ ადამიანს აქვს გამორჩეული ღირსება და ინდივიდუალიზმი. ნაწარმოები გვაფიქრებს, რამდენად მნიშვნელოვანია ერთმანეთის დანახვა ისეთ ადამიანებად , როგორებიც სინამდვილეში ვართ და არა სტერეოტიპების გავლენით. 

სამახსოვრო ფრაზები : 

• ჭეშმარიტება სინათლეა და სინათლე ჭეშმარიტებაა.
• კაცობრიობა არსებობას აგრძელებს, მიუხედავად იმისა , რომ გადაგვარებას განიცდის.
• სადაც არ უნდა წახვიდე, ცოდვა ყველგან მოგყვება.
• საკუთარი ძალების რწმენა ყველაზე დასაფასებელი თვისებაა.
• ძალაუფლება თავდაჯერებულობაა, ძალაუფლება ნიშნავს, რომ კარგად  იცი, როდის დაიწყო და როდის გაჩერდე.
• თავისუფლებაში ყოველთვის არის დანაშაულის ელემენტი.
• ამბიცია შესანიშნავი ძალაა, მაგრამ ზოგჯერ შეიძლება დაგაბრმაოს 
• ნამდვილად ვერასდროს გაიგებ სად წაგიყვანს ცხოვრება.  

ამანდა პიტერსი - "კენკრის მკრეფავები" Amanda Peters - "The Berry Pickers"

 

      "კენკრის მკრეფავები"  ემოციური და სევდიანი ნაწარმოებია, რომელიც ოჯახური ტრაგედიის, იდენტობის ძიებისა და დაკარგული კავშირების თემებს ეხება. სიუჟეტის ცენტრში დგას პატარა გოგონა - რუთი, რომელიც 1962 წელს, მოცვის კრეფის სეზონის დროს უჩინარდება. მისი დაკარგვა ოჯახის ყველა წევრის ცხოვრებას სამუდამოდ ცვლის. 

     რომანის ერთ-ერთი მთავარი თემა ოჯახისა და ნათესაური კავშირების ძალაა. მიუხედავად იმისა, რომ რუთის გაუჩინარებიდან ათწლეულები გადის, ოჯახის წევრები იმედს არ კარგავენ და მისი დაბრუნების მოლოდინში ცხოვრობენ. ავტორი გვიჩვენებს, რომ ნამდვილი ოჯახური სიყვარული დროსა და მანძილზე ძლიერია.

     მნიშვნელოვანი თემაა ასევე იდენტობისა და საკუთარი ფესვების ძიება. რომანში ნათლად ჩანს , რამდენად მნიშვნელოვანია ადამიანისთვის საკუთარი წარმომავლობის, კულტურისა და ისტორიის ცოდნა. დაკარგული იდენტობა გმირებში სიცარიელისა და გაუცხოების განცას იწვევს, ხოლო სიმართლის აღმოჩენა მათ შინაგან სიმშვიდეს უბრუნებს. 

      წიგნში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ისტორიულ უსამართლობასა და მკვიდრი მოსახლეობის ტკივილს. ავტორი აღწერს, თუ როგორ აზიანებდა ასიმილაციის პოლიტიკა ადგილობრივ ხალხს, როგორ ართმევდა მათ კულტურას, ენასა და ოჯახურ კავშირებს. ამ გზით რომანი არა მხოლოდ ერთი ოჯახის ამბავს, არამედ მთელი საზოგადოების ტრაგედიას გვიყვება. 

     საბოლოო ჯამში , წიგნი არის ღრმა და ამაღელვებელი რომანი, რომელიც მკითხველს აფიქრებს ოჯახის მნიშვნელობაზე, წარსულის გავლენასა და ადამიანის შინაგან ძალაზე. ნაწარმოები გვასწავლის, რომ სიმართლე შეიძლება მრავალი წლის შემდეგაც გამოვლინდეს და მხოლოდ სიყვარულს შეუძლია დაკარგული კავშირების აღდგენა. 

  სამახსოვრო ფრაზები : 

• კაცმა არ იცის მხარში დგომა როდის დასჭირდება ადამიანს.
• თურმე ასაკს ყველანაირი შიში მოაქვს.
• მომაკვდავები ასე ვიქცევით: ცოცხლებს ლაპარაკს ვაცდით. მათ უფრო მეტი დრო აქვთ ნათქვამი სისულელის გამოსასწორებლად.
• ადამიანები საკუთარ პრინციპებზე უარს ამბობენ, როცა იციან, რომ სხვების მიმართ პასუხისმგებლობა აკისრიათ.
• სიტყვა ძლიერი და მნიშვნელოვანი რამეა . თქმულიც და არათქმულიც.
• ზოგჯერ მოლოდინიც კი ვერ მოგამზადებს იმისთვის, რაც შეიძლება სინამდვილეში მოხდეს.
• დრო არასდროს არ არის ავადმყოფებისა და მოხუცების მეგობარი.

კლერ ლესლი ჰოლი - "გახლეჩილი მიწა" Clare Leslie Hall - "Broken Country"

 

        "გახლეჩილი მიწა" თანამედროვე ლიტერატურის ერთ-ერთი გამორჩეული ნაწარმოებია, რომელიც სიყვარულის, დანაშაულის, ტკივილსა და წარსულის ძალას იკვლევს. რომანის სიუჟეტი 1960-იანი წლების ინგლისში ვითრდება, სადაც ერთი ტრაგიკული შემთხვევა მთელი სოფლის ცხოვრებას ცვლის. ნაწარმოები მკითხველს თავიდანვე დაძაბულ და იდუმალ გარემოში ამყოფებს, რადგან მთავარი კითხვა - იყო ეს უბედური შემთხვევა თუ განზრახ ჩადენილი დანაშაული - ბოლომდე პასუხგაუცემელი რჩება. 

      რომანის მთავარი ღირსება - არის პერსონაჟების სიღრმე. ავტორი განსაკუთრებული ოსტატობით აჩვენებს ადამიანის შინაგან სამყაროს, მის შიშებს, დაუმთავრებელ გრძნობებსა და იმ ტკივილს, რომელსაც წარსული ტოვებს. მთავარი გმირი ქალი მუდმივად ებრძვის საკუთარ მოგონებებსა და გადაწყვეტილებებს, რომლებმაც მისი ცხოვრება შეცვალა. სწორედ ეს შინაგანი ბრძოლა აქცევს ნაწარმოებს ძლიერ ფსიქოლოგიურ რომანად.

       წიგნში განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს გარემოს აღწერა. ინგლისური სოფელი თითქოს ცალკე პერსონაჟად გვევლინება - მშვიდი ბუნება, ჩუმი ქუჩები და ერთი შეხედვით წყნარი ცხოვრება სინამდვილეში უამრავ საიდუმლოს მალავს. ავტორი გვაჩვენებს, რომ ყველაზე წყნარ გარემოშიც შეიძლება მძიმე ემოციები, ტკივილი და კონფლიქტი იმალებოდეს. 

      "გახლეჩილი მიწა" ასევე არის რომანი სიყვარულზე. წიგნში სიყვარული მხოლოდ ბედნიერებას არ ნიშნავს - ის ხშირად ტკივილთან , დანაკარგთან და რთულ არჩევანთან არის დაკავშირებული. პერსონაჟები ხვდებიან, რომ ზოგჯერ ერთი გადაწყვეტილება მთელ მომავალს ცვლის. სწორედ ამიტომ, ნაწარმოები ადამიანს აფიქრებს საკუთარ არჩევნებზე და იმაზე თუ რამდენად ძლიერ გავლენას ახდენს წარსული მომავალზე. 

    ჩემი აზრით, წიგნის მთავარი სათქმელია , რომ ადამიანს წარსულისგან სრულად გათავისუფლება არ შეუძლია. წარსული ყოველთვის რჩება ჩვენში და ხშირად განსაზღვრავს ჩვენს ცხოვრებას. მიუხედავად ამისა, ავტორი იმედსაც ტოვებს - ადამიანს შეუძლია საკუთარი შეცდომების გააზრება და სიმართლისთვის თვალის გასწორება. 

კოლინ მაკალოუ - "ბარდნარის ჩიტები" Colleen McCullough - " The Thorn Birds"

 

        "ბარდნარის ჩიტები" სიყვარულის, მსხვერპლისა და ადამიანის შინაგანი ტკივილის შესახებ შექმნილი ემოციური ნაწარმოებია.  წიგნი გვიყვება კლირის ოჯახის ცხოვრებას, თუმცა განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია მეგისა და რალფ დე ბრიკასარის ურთიერთობაზე. ეს სიყვარული თავიდანვე განწირულია, რადგან რალფი მღვდელია და საკუთარ მოვალეობას და ამბიციებს სიყვარულზე მაღლა აყენებს. 

     რომანის სათაური სიმბოლურია. ლეგენდის მიხედვით, ბარდნარის ჩიტი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ეძებს ეკლიან ტოტს, ზედ ეშვება და ყველაზე ლამაზ სიმღერას სწორედ სიკვდილის წინ მღერის.  ეს სიმბოლო ადამიანების ცხოვრებასაც უკავშირდება - ზოგჯერ ყველაზე დიდი ბედნიერება ტკივილთან და მსხვერპლთან არის დაკავშირებული.  მეგისა და რალფის სიყვარულიც ასეთია - ძლიერი, მაგრამ მტკივნეული. 

     მეგი მოთმინებისა და სიძლიერის მაგალითია. იგი ბავშვობიდანვე სიყვარულსა და სითბოს ეძებს, მაგრამ ხშირად მარტოობის ატანა უწევს. მიუხედავად იმედგაცრუებებისა, მეგი არ კარგავს შინაგან ძალას. რალფი კი , რთული და წინააღმდეგობრივი პერსონაჟია. მას უყვარს მეგი, მაგრამ ეკლესიური კარიერა და საკუთარი მიზნები მისთვის იმდენად მნიშვნელოვანია, რომ პირად ბედნიერებაზე უარს ამბობს. სწორედ ეს შინაგანი ბრძოლა ხდის მის პერსონაჟს საინტერესოს. 

     წიგნში კარგად არის ნაჩვენები ოჯახის მნიშვნელობა, ადამიანის სურვილები , რწმენა და ბედისწერა.  ავტორი გვიჩვენებს , რომ ზოგჯერ ადამიანები თავად ირჩევენ ისეთ გზას, რომელიც ტკივილს მოუტანთ, რადგან საკუთარი  ოცნებებისა და გრძნობების უარყოფა არ შეუძლიათ. 

     ვფიქრობ, რომ ეს წიგნი არ არის მხოლოდ სიყვარულზე. ეს არის ნაწარმოები იმაზე, თუ რამდენად რთულია არჩევანის გაკეთება მოვალეობასა და გულს შორის.  წიგნი მკითხველს აფირებს, ღირს თუ არა ოცნებისათვის ტკივილის ატანა და შეიძლება თუ არა ადამიანი სრულად ბედნიერი იყოს...

კირა კასი - "შერჩევა" Kiera Cass - "The Selection"

 

       კირა კასის რომანი "შერჩევა" თანამედროვე ახალგაზრდული ლიტერატურის ერთ-ერთი საინტერესო და პოპულარული ნაწარმოებია. წიგნი გვიყვება მომავალ სამყაროზე, სადაც საზოგადოება მკაცრ ფენებად არის დაყოფილი და ადამიანების ცხოვრება მათი სოციალური სტატუსით განისაზღვრება. მთავარი გმირი -  ამერიკა სინგერი , უბრალო ოჯახიდან არის და მოულოდნელად აღმოჩნდება გაწევრიანებული სამეფო კონკურსში, რომელსაც "შერჩევა" ჰქვია. ამ კონკურსის მიზანია პრინცისთვის მომავალი მეუღლის პოვნა. 

      რომანში განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს ამერიკას ხასიათი. იგი ძლიერი , გულწრფელი და თავისუფლებისმოყვარე გოგონაა.  მიუხედავად იმისა, რომ სასახლეში ცხოვრება ბევრისთვის ოცნებაა, ამერიკა საკუთარ გრძნობებსა და პრინციპებს არ ღალატობს. იგი ხშირად ეჭვქვეშ აყენებს საზოგადოების უსამართლო წესებს და ცდილობს, ადამიანებს სოციალური მდგომარეობის მიხედვით არ შეხედეოს. სწორედ ეს თვისებები ხდის მას გამორჩეულ პერსონაჟად. 

      წიგნის ერთ-ერთი მთავარი თემა სიყვარულია, თუმცა ავტორი მხოლოდ რომანტიკულ ურთიერთობებზე არ საუბრობს. ნაწარმოებში კარგად ჩანს მეგობრობის, ერთგულებისა და საკუთარი თავის პოვნის მნიშვნელობაც. ამერიკა რთული არჩევნის წინაშე დგას : დარჩეს თავისი ძველი სიყვარულის ერთგული თუ ახალი გრძნობები მიიღოს. ეს შინაგანი ბრძოლა პერსონაჟს უფრო რეალურსა და საინტერესო ადამიანად წარმოაჩენს. 

     "შერჩევა" ასევე სოციალური უთანასწორობის პრობლემას ეხება. საზოგადოებაში ადამიანები სხვადასხვა კლასებად არიან დაყოფილი და დაბალი ფენის წარმომადგენლებს ბევრად უფრო რთული ცხოვრება აქვთ.  ავტორი გვაფიქრებინებს, რამდენად უსამართლოა სამყარო, სადაც ადამიანის შესაძლებლობებს მისი დაბადება განსაზღვრავს. ამით წიგნი მხოლოდ გასართობი რომანი აღარ არის და უფრო ღრმა აზრსაც იძენს. 

     კირა კასმა შექმნა ისტორია, რომელიც განსაკუთრებით ახალგაზრდებს იზიდავს, რადგან მასში ერთდროულად არის თავგადასავალი, ემოციები და მნიშვნელოვანი საკითხები. 

ანი ერნო - "სირცხვილი" Annie Ernaux - "Shame"

 

       წიგნში ავტორი საკუთარი ბავშვობის ტრავმულ გამოცდილებას იხსენებს და ცდილობს გაანალიზოს სირცხვილის გრძნობა, როგორც სოციალური და შინაგანი ფენომენი.  ეს წიგნი მოგვითხრობს ერთ კონკრეტულ დღეს, როდესაც ავტორის მამა ძალადობრივად მოექცა დედას. ამ მოვლენამ ღრმა კვალი დატოვა პატარა ანის ფსიქიკაში და სწორედ აქედან იწყება სირცხვილის განცდის ჩამოყალიბება.  მწერალი აღწერს, როგორ იქცა ეს მოვლენა მისი ცხოვრების ერთგვარ საზომად - ყველაფერი იმ გარკვეულ მომენტამდე და ამ მომენტის შემდეგ. 

       სირცხვილი აქ მხოლოდ პირადი გრძნობა არ არის. იგი დაკავშირებულია საზოგადოებასთან, კლასობრივ განსხვავებებთან და იმ გარემოსთან, სადაც ადამიანი იზრდება. ავტორი განსაკუთრებით უსვამ ხაზს იმას, რომ სირცხვილი ხშირად მოდის არა მხოლოდ საკუთარი ქმედებებიდან, არამედ იმ გარემოდანაც, სადაც ადამიანი ცხოვრობს - ოჯახი, სოციალური სტატუსი,განათლება...  

       წიგნში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მეხსიერებასაც. ერნო ცდილობს ზუსტად აღადგინოს წარსული, თითქოს კვლევას ატარებს საკუთარ ცხოვრებაზე. იგი არ ამშვენებს მოვლენებს და არ ცდილობს მათ შერბილებას - პირიქით, ძალიან პირდაპირ და ობიექტურად გადმოსცემს ყველაფერს. ეს ტექსტს კიდევ უფრო ძლიერს და დამაჯერებელს ხდის. 

        "სირცხვილი" გვაფიქრებს იმაზე, თუ რამდენად დიდ გავლენას ახდენს ბავშვობის გამოცდილება ადამიანის იდენტობაზე. ის შეიძლება იყოს როგორც დამანგრეველი, ასევე შემეცნებითი ძალა - ის გვაიძულებს ჩავუღრმავდეთ საკუთარ თავს და უკეთ  გავიგოთ, ვინ ვართ სინამდვილეში. 

ბეკა ფიცპატრიკი - "არ ილაპარაკო" Becca Fitzpatrick - "Hush Hush"

 

       რომანი "არ ილაპარაკო" წარმოადგენს თანამედროვე თინეიჯერული ლიტერატურის ერთ-ერთ გამორჩეულ სერიას, სადაც რეალური სამყაროსა და ზებუნებრივის შერწყმა განსაკუთრებულ ატმოსფეროს ქმნის.  ნაწარმოების ცენტრშია - ნორა გრეი, ჩვეულებრივი გოგონა, რომლის ცხოვრება სრულიად იცვლება მაშინ, როცა მის ცხოვრებაში ჩნდება იდუმალებით მოცული ბიჭი - პაჩი. 

      ნორას პერსონაჟი თავდაპირველად მკითხველისთვის ახლობელია - ის არის სკოლის მოსწავლე, რომელსაც მშვიდი და სტაბილური ცხოვრება აქვს. თუმცა პაჩის გამოჩენასთან ერთად, ეს სიმშვიდე ირღვევა. პაჩი არ არის ჩვეულებრივი ადამიანი - ის უამრავი საიდუმლოთი სავსე პერსონაჟია, რომელიც ნორას ცხოვრებაში გაურკვევლობას, შიშსა და მიზიდულობას ერთდროულად იწვევს.

     ნაწარმოების ერთ-ერთი მთავარი თემა არის ნდობა. ნორას მუდმივად უწევს არჩევანის გაკეთება - ენდოს პაჩს თუ არა. ეს შინაგანი ბრძოლა ქმნის დაძაბულობას, რომელიც წიგნს განსაკუთრებულად საინტერესოს ხდის. ავტორი გვიჩვენებს, რომ სიყვარული ხშირად დაკავშირებულია რისკთან და გაურკვევლობასთან. 

      ასევე მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს წიგნში სიკეთისა და ბოროტების დაპირისპირებას.  წიგნში მოქმედებენ "დაცემული ანგელოზები" და "უკვდავები", რაც ტექსტს მისტიკურ და ფანტასტიკურ ელფერს აძლევს. 

     პაჩის პერსონაჟი განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს. ის ერთდროულად საშიში და მიმზიდველია, რაც ნორასთვის და მკითხველისთვისაც კი  ძლიერ ემოციურ კონფლიქტს ქმნის. მისი ბუნდოვანი ხასიათი გვახსენებს, რომ ადამიანები ხშირად უფრო რთულები არიან, ვიდრე ეს ერთი შეხედვით ჩანს. 

უმბერტო ეკო - "პრაღის სასაფლაო" Umberto Eco - " The Prague Cemetery"

 

       უმბერტო ეკოს რომანი "პრაღის სასაფლაო" წარმოადგენს ბნელ და ირონიულ ხედვას მე-19 საუკუნის ევროპაზე, სადაც სიმართლე და სიცრუე ერთმანეთშია არეული. მთავარი პერსონაჟი - სიმონინი, არის ცინიკური და მორალურად დაცემული ადამიანი, რომელიც საკუთარი სარგებლისთვის ქმნის ყალბ დოკუმენტებსა და შეთქმულების თეორიებს. მისი საქმიანობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ხდება მაშინ, როდესაც ის მონაწილეობს ისეთი ტექსტების შექმნაში, როგორიცაა "სიონის ბრძენთა ოქმები" , რაც ისტორიულად ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ანტისემიტური ფალსიფიკაციაა. 

       მწერალი ამ რომანში განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს იმას, თუ როგორ შეიძლება სიტყვამ და ტექსტმა შექმნას "რეალობა". სიმონინი არ არის მხოლოდ თაღლითი - ის არის ადამიანი, რომელიც ქმნის ისტორიას, მაგრამ არა სიმართლის საფუძველზე, არამედ სიცრუის საშუალებით. ამით ავტორი გვიჩვენებს, რამდენად მარტივად შეიძლება საზოგადოება მოექცეს მანიპულაციის გავლენის ქვეშ, როცა მას ეძლევა კარგად შეფუთული, მაგრამ ყალბი ინფორმაცია. 

  

      რომანში ასევე მკაფიოდ ჩანს მწერლის ირონია და კრიტიკული დამოკიდებულება რელიგიის, პოლიტიკისა და საზოგადოებრივი ინსტიტუტების მიმართ. სხვადასხვა ისტორიული ფიგურების ჩართვით, მწერალი ქმნის შთაბეჭდილებას, რომ შეთქმულებები და სიძულვილის ენა ყოველთვის არსებობდა და ხშირად მიზანმიმართულად იქმნებოდა. 

      "პრაღის სასაფლაო" არ არის მხოლოდ ისტორიული რომანი, ეს არის გაფრთხილება თანამედროვე სამყაროსთვის. ეკო გვახსენებს, რომ დეზინფორმაცია, პროპაგანდა და სიძულვილის ენა დღესაც ისეთივე ძლიერია, როგორც წარსულში. ამიტომ, კრიტიკული აზროვნება და ფაქტების გადამოწმება აუცილებელია, რათა არ გავხდეთ სიცრუის მსხვერპლი. 

     დასკვნის სახით , ეს რომანი გვასწავლის, რომ ისტორია ყოველთვის არ არის ობიექტური სიმართლე - ხშირად ის არის იმ ადამიანების მიერ დაწერილი , ვისაც ძალაუფლება აქვს. სწორედ ეს გვაიძულებს დავფიქრდეთ, რამდენად სანდოა ის, რასაც ვკითხულობთ და ვიჯერებთ. 

სამახსოვრო ფრაზები : 

• ყველაზე რეგვენი მღვდლებიდან ,ხელისუფლება გამორჩეულად რეგვენებს შეარჩევს და ეპისკოპოსებად დანიშნავს ხოლმე.
• ცივილიზაცია სრულყოფას ვერ ეღირსება, ვიდრე უკანასკნელი ეკლესიის  უკანასკნელი ლოდი ქვეშ არ მოიყოლებს უკანასკნელ მღვდელს და დედამიწა ამ მანკიერი ხროვისგან არ გათავისუფლდება. 
• ადამიანები არასდროს სჩადიან ბოროტებას ისე სრულყოფილად, ისეთი ენთუზიაზმით, როგორც მაშინ, როცა რელიგიის სახელით მოქმედებენ. 
• ხელოვანი ადამიანი შორიდანაც კი აუტანელია : გაუთავებლად აქეთ-იქით იყურება, ცმუკავს, აინტერესებს იცნეს თუ არა გარშემომყოფებმა.
• რა იცი, სად რა გამოგადგება. მთავარია, იცოდე ის, რის ცოდნასაც შენგან არ ელიან.
• მეტისმეტი თავისუფლება სიკეთე როდია. არც ისაა კარგი, ყველაფერი გქონდეს , რაც გჭირდება. 
• საკუთარი თავის ამარა დარჩენილი ადამიანი მეტისმეტად გაბოროტებულია საიმისოდ , რომ თავისუფლება შეძლოს. 
• ხალხს მხოლოდ იმის სჯერა , რაც უკვე იცის.  ამაშია შეთქმულების უნივერსალური  ფორმის მშვენიერება.
• ტანჯული ხალხი , მარტო იქნება თუ სხვასთან ერთად , მაინც ტანჯულია.
• ყველა მასონი ებრაელი არ არის , მაგრამ ყველა ებრაელი მასონია. 
• სამყაროს იდეებით ვერ შეცვლი.
• შურისძიებას აზრი არ აქვს, თუ მსხვერპლმა არ იცის  ვინ კლავს და რატომ . 
• დგება წამი, როცა შიგნით რაღაც ტყდება , აღარც ენერგია გრჩება და აღარც სურვილი .

დინო ბუცატი - "თათრების უდაბნო"

 

        რომანი "თათრების უდაბნო" წარმოადგენს ადამიანის ცხოვრების ალეგორიულ სურათს, სადაც მთავარი გმირი  - ჯოვანი დროგო, თითქოს მთელი კაცობრიობის სიმბოლოდ იქცევა. ახალგაზრდა ოფიცერი , რომელიც დიდი იმედებით იწყებს კარიერას, აღმოჩნდება ბასტიანის ციხესიმაგრეში - იზოლირებულ , თითქმის დავიწყებულ ადგილას, სადაც არაფერი ხდება. სწორედ ამ "არაფერში" იკარგება მთელი მისი ცხოვრება.

       რომანის მთავარი თემა არის - ლოდინი იმ მოვლენის, რომელიც შეიძლება არასოდეს დადგეს.  დროგო და სხვა სამხედროები მუდმივად ელიან მტრის გამოჩენას, რომელიც მათ დიდებასა და მნიშვნელობას მოუტანს.  მაგრამ ეს მოლოდინი ნელ-ნელა იქცევა მახედ : გმირი კარგავს დროს, ახალგაზრდობას და შესაძლებლობებს, რადგან მუდმივად იმედოვნებს მომავალს, რომელიც არ მოდის.

       მწერალი განსაკუთრებული ოსტატობით გვაჩვენებს დროის დაუნდობელ სვლას. წლები შეუმჩნევლად გადის, ხოლო დროგო ვერ ამჩნევს, როგორ კარგავს ცხოვრებას. ის არ ტოვებს ციხეს, მიუხედავად იმისა, რომ ამის შანსი არაერთხელ აქვს.  საბოლოოდ, როცა ნანატრი ბრძოლა მართლაც ახლოვდება, იგი უკვე ძალიან გვიან არის,  რადგან დროგო ავად ხდება და სცილდება იმ მომენტს, რომელსაც მთელი ცხოვრება ელოდა.

       რომანი ასევე ეხება არსებობის უსაზღვრო სევდას და უაზრობის განცდას. ბასტიანის ციხესიმაგრე შეიძლება განვიხილოთ როგორც ადამიანის ცხოვრება - ადგილი, სადაც ჩვენ ვიმყოფებით და ველოდებით "მნიშვნელოვან მომენტს" , მაგრამ ხშირად  ვერ ვაცნობიერებთ, რომ ეს მომენტი შეიძლება  საერთოდ არ დადგეს. ამით მწერალი გვეუბნება, რომ ხშირად ადამიანი თავად ანგრევს საკუთარ ცხოვრებას ყოყმანით და ილუზიებით.

      ჩემი აზრით, ეს წიგნი გვასწავლის , რომ ცხოვრება არ უნდა გადავდოთ "მომავლისთვის". დროგოს ტრაგედია სწორედ ისაა, რომ იგი მუდმივად ელოდა დიდ მოვლენას და ვერ შეამჩნია, რომ მისი ცხოვრება უკვე იკარგებოდა. დრო ყველაზე ძვირფასი რესურსია და თუ მას არ გამოვიყენებთ , ის უბრალოდ გაქრება.

მარჯან ქამალი - "საკანცელარიო მაღაზია თეირანში"

 

      წიგნში ასახულია სიყვარულის,ისტორიის და ადამიანის არჩევანის მნიშვნელობა. მოქმედება ვითარდება ირანში, განსაკუთრებით კი 1953 წლის სახელმწიფო გადატრიალების ფონზე, რაც პერსონაჟების ცხოვრებაზე დიდ გავლენას ახდენს.

      რომანის მთავარი გმირი - როია, მეოცნებე და იდეალისტი გოგონაა, რომელიც საკუთარ ადგილს ეძებს სამყაროში. მისი ცხოვრება იცვლება მაშინ, როდესაც იგი ბატონი ფახრის საკანცელარიო მაღაზიაში აღმოჩნდება - ადგილი, რომელიც არა მხოლოდ წიგნებით, არამედ იდეებითა და თავისუფალი აზროვნებითაა სავსე. სწორედ აქ ხვდება როია ბაჰმანს - მის პირველ და დიდ სიყვარულს.  ეს სიყვარული თითქოს იდეალურია, თუმცა ავტორი გვიჩვენებს, რომ გრძნობები ყოველთვის საკმარისი არ არის ბედნიერებისთვის. ისტორიული მოვლენები, ოჯახის ზეწოლა და სოციალური გარემო გმირების გზას ცვლის.  1953  წლის სახელმწიფო გადატრიალება, რომელიც რეალურად მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო ირანისთვის, წიგნში არა მხოლოდ  ისტორიულ ფონად , არამედ პერსონაჟების ბედის განმსაზღვრელ ძალად გვევლინება. 

     რომანის ერთ -ერთი მთავარი თემა არის ბედისწერა და არჩევანი. როიასა და ბაჰმანის ურთიერთობა გვიჩვენებს, თუ როგორ შეიძლება ერთმა გადაწყვეტილებამ მთელი ცხოვრება შეცვალოს. ასევე , ავტორი ხაზს უსვამს იმას, რომ ხშირად ადამიანები ვერ მართავენ  საკუთარ ბედს -  მასზე გავლენას ახდენს საზოგადოება, პოლიტიკა და სხვა ადამიანები. 

     განსაკუთრებით საინტერესოა საკანცელარიო მაღაზიის სიმბოლური მნიშვნელობა. ეს ადგილი ცოდნის, თავისუფლებისა და სიყვარულის სივრცეა - თითქოს პატარა  თავშესაფარია ქაოსურ სამყაროში.  სწორედ აქ იწყება მთავარი გმირების ისტორია, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს , რომ წიგნები და განათლება ადამიანის ცხოვრებაში დიდ როლს თამაშობს.

      საბოლოოდ , წიგნი საკმაოდ სევდიანია, მაგრამ ამავე დროს იმედიანი ... ის გვახსენებს, რომ სიყვარული შეიძლება ვერ დასრულდეს ისე , როგორც გვინდა, თუმცა მისი კვალი ადამიანის ცხოვრებაში ყოველთვის რჩება.

კარლ უვე კნაუსგორი - "ჩემი ბრძოლა" Karl Ove Knausgaard - "My Struggle"

 

       წიგნი წარმოადგენს ადამიანის შინაგანი სამყაროს ერთ-ერთ ყველაზე გულწრფელ და მტკივნეულ ანალიზს თანამედროვე ლიტერატურაში. ავტორი არ ცდილობს მოვლენების შელააზებას ან საკუთარი თავის გამართლებას. პირიქით, ის მკითხველს სთავაზობს დაუფარავ სიმართლეს , რომელიც ხშირად უხერხული, მძიმე და წინააღმდეგობებით სავსეა. სწორედ ეს გულწრფელობა ხდის ტექსტს განსაკუთრებულად ძლიერად. 

      რომანის მთავარი თემა არის მამის ფიგურა და მისი გავლენა ავტორის პიროვნების ფორმირებაზე . კნაუსგორის ბავშვობაში მამა წარმოჩენილია როგორც მკაცრი, ემოციურად ცივი და დომინანტური ადამიანი, რომლის შიში განსაზღვრავს შვილის საქციელს.  ავტორი მუდმივად ცდილობს იყოს "სწორი" და არ გამოიწვიოს მამის უკმაყოფილება, თუმცა ამ პროცესში იგი კარგავს შინაგან თავისუფლებას და იძენს სირცხვილისა და დაუცველობის განცდას. ეს გამოცდილება მოგვიანებით მისი იდენტობის კრიზისის საფუძველი ხდება.

     მამის სიკვდილი რომანში გარდამტეხ მომენტად გვევლინება. ეს მოვლენა არ არის მხოლოდ პირადი ტრაგედია - იგი სიმართლის გამჟღავნების საშუალებაა. როდესაც ავტორი ბებიის სახლში ჩადის, სადაც მამამ სიცოცხლის ბოლო დღეები გაატარა, იგი აწყდება შოკისმომგვრელ რეალობას - ბინძურ გარემოს, ალკოჰოლის კვალს და ადამიანის სრულ დაცემას... ბავშვობის ძლევამოსილი მამის სახე ერთ წამში ინგრევა და მის ადგილს იკავებს სუსტი, დამარცხებული ფიგურა. ეს გარდასახვა ავტორში იწვევს სიბრაზეს, სიბრალულს და სირცხვილს ერთდროულად.

       განსაკუთრებით სიმბოლურია სახლის დასუფთავების ეპიზოდი. ერთი შეხედვით, ეს არის ყოველდღიური, პრაქტიკული მოქმედება, თუმცა ტექსტში იგი მეტაფორულ დატვირთვას იძენს. სახლის დალაგება ხდება წარსულის , ტკივილისა და ტრამვის  გაწმენდის მცდელობა. ავტორი თითქოს ფიზიკური ქმედების მეშვეობით ცდილობს, გაათავისუფლოს საკუთარი თავი მამის გავლენისგან და თავიდან განსაზღვროს საკუთარი იდენტობა. 

     მწერალი ამ წიგნში არ გვთავაზობს მარტივ პასუხებს. იგი არ ამართლებს მამას, მაგრამ არც მთლიანად გმობს მას. პირიქით, ცდილობს მამის გაგებას - როგორც სუსტი , წინააღმდეგობებით სავსე ადამიანის. სწორედ ეს დამოკიდებულება აძლევს ტექსტს სიღრმეს.  მკითხველი აცნობიერებს , რომ მშობლები არ არიან იდეალური ფიგურები, ისინი ისეთივე ადამიანები არიან , როგორც მათი შვილები  - შეცდომებით, სისუსტეებითა და შიშებით. 

     დასკვნის სახით, შეიძლება ითქვას , რომ "ჩემი ბრძოლა" არის არ მხოლოდ ერთი ადამიანის ისტორია, არამედ ზოგადი ადამიანური გამოცდილები ამსახველი ტექსტი. იგი გვაფიქრებს იმაზე, თუ როგორ გვაყალიბებს წარსული, როგორ ვუმკლავდებით ტრავმას და რამდენად რთულია საკუთარი თავის შეცნობა. კნაუსგორის გულწრფელობა და სიღრმე ქმნის ნაწარმოებს, რომელიც დიდხანს რჩება მკითხველის გონებაში და აიძულებს მას საკუთარ თავზეც დაფიქრდეს.

  სამახსოვრო ფრაზები : 

• როცა უკეთ ეცნობი სამყაროს, ტკივილც მცირდება და აზრიც. თუ გინდა სამყაროს გაუგო, გარკვეული მანძილით მას უნდა დასცილდე.
• როცა ყოველდღიურობა სინათლით ივსება , ოჯახის გვერდით ყოფნა კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი ხდება. 
• მიზანი რომ მხოლოდ ბედნიერების შეგრძნება იყოს, საკმარისი იქნებოდა.
• ქაოსურობა და განუსაზღვრელობა ერთდროულად ცხოვრების პირობასაც წარმოადგენს და რღვევასაც.
• ადამიანი ირგვლივ ყველაფერს შთანთქავს და ისრუტავს, ყველაფერს თავისი გავლენის ქვეშ ქაცევს.
• გრძნობები წყალივითაა... ფორმას ვითარების შესაბამისად იცვლიან .

სალი რუნი - "ინტერმეცო" Sally Rooney - " Intermezzo"

 

       ეს არის ფსიქოლოგიური და ფილოსოფიური რომანი , რომელიც იკვლევს ადამიანის შინაგან სამყაროს, დანაკარგის განცდას და ურთიერთობების სირთულეს. თვითონ სათაურიც სიმბოლურად მიუთითებს ცხოვრების ისეთ პერიოდზე, როდესაც ადამიანი ძველ ცხოვრებასა და ახალ ეტაპს შორის აღმოჩნდება. სწორედ ასეთ გარდამავალ მდგომარეობაში არიან რომანის პერსონაჟები.

      რომანის მთავარი მოვლენა არის ოჯახის ტრაგედია -  მამის გარდაცვალება. ეს მოვლენა მთავარი გმირების ცხოვრებაში შინაგან კრიზისს იწვევს. ორი ძმა სრულიად განსხვავებულად რეაგირებს ამ დანაკარგზე . ერთისთვის - ტრაგედია იწვევს ემოციურ სიცარიელეს და ცხოვრების აზრის დაკარგვას, მეორესთვის კი, ის ხდება თვითანალიზისა და საკუთარი ადგილის ძიების მიზეზი.  მწერალი გვიჩვენებს , რომ გლოვა ერთნაირად არასდროს არ მიმდინარეობს -  თითოეული ადამიანი ტკივილს განსხვავებულად განიცდის. 

     რომანში მნიშვნელოვანი თემაა გონებასა და ემოციებს შორის კონფლიქტი. ზოგი პერსონაჟი ცდილობს ყველაფერი რაციონალურად გაანალიზოს - თითქოს პრობლემები ლოგიკით შეიძლება გადაწყდეს... თუმცა რეალურად, ისინი ემოციურად ძალიან დაუცველები არიან.

      წიგნში სიყვარული არ არის იდეალიზებული. ის წარმოდგენილია როგორც წინააღმდეგობებით სავსე გრძნობა, ურთიერთდამოკიდებულება და ზოგჯერ ტკივილის წყაროც.  პერსონაჟები ცდილობენ ურთიერთობების შენარჩუნებას , მაგრამ ხშირად ვერ ამბობენ იმას , რასაც რეალურად გრძნობენ. სწორედ კომუნიკაციის სირთულე ქმნის დაძაბულობას მათ შორის. 

     სალი რუნის სტილი გამოირჩევა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნიშნით : ტექსტი მარტივია, მაგრამ აზრობრივად ღრმა. პერსონაჟების ხასიათი ხშირად საუბრის საშუალებით ვლინდება. ამ სტილის გამო მკითხველი თითქოს უშუალოდ პერსონაჟების ცხოვრებაში აღმოჩნდება. 

     მწერალი გვახსენებს , რომ ცხოვრება ყოველთვის არ არის ნათლად განსაზღვრული - ზოგჯერ ჩვენ უბრალოდ ვიმყოფებით "შუალედში", სადაც ჯერ კიდევ პასუხების ძიებაში ვართ.

კრისტინ ჰანა - "ქალები" Kristin Hannah - "The Women"

 

        წიგნი მოგვითხრობს ქალების გმირობის,სიმტკიცისა და ტკივილის შესახებ . წიგნის მთავარი გმირი ფრენკი მაკგრათია - ახალგაზრდა მედდა, რომელიც ვიეტნამის ომში მიდის, რათა  თავისი ქვეყნის სამსახურში დადგეს და  დაამტკიცოს , რომ ქალებიც შეიძლება გმირები იყვნენ. რომანში ნაჩვენებია არა მხოლოდ ომის საშინელება, არამედ ისიც, თუ რამდენად რთულია ადამიანისთვის ჩვეულებრივ ცხოვრებაში დაბრუნება.  რომანის     ერთ-ერთი მთავარი თემა  არის ქალების გმირობა. ომის პერიოდში ფრენკი და სხვა მედდები ყოველდღიურად ეხმარებიან დაჭრილ ჯარისკაცებს და სიცოცხლეს რისკავენ.  მიუხედავად ამისა, საზოგადოების ნაწილი, არ აღიარებს მათ სამსახურს  და ხშირად ამბობენ , რომ "ქალები ვიეტნამში არ ყოფილან". ამით მწერალი გვაჩვენებს , რომ ქალების ღვაწლი ხშირად დაუფასებელი რჩება. 

       წიგნში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ომის ფსიქოლოგიურ შედეგებს. ფრენკი სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ განიცდის მძიმე მოგონებებსა და შინაგან ტკივილს. მას უჭირს ჩვეულებრივ ცხოვრებასთან შეგუება, რაც აჩვენებს, რომ ომი მხოლოდ ბრძოლის ველზე არ მთავრდება -  მისი შედეგები ადამიანში ღრმა კვალს ტოვებს...

      ასევე , ძალიან მნიშვნელოვანი თემაა მეგობრობა და ქალთა ერთიანობა. ფრენკი და მისი მეგობრები ერთმანეთს ეხმარებიან მძიმე სიტუაციებში და ერთად ცდილობენ ცხოვრების გაგრძელებას . მათი მეგობრობა აძლიერებს მათ და ეხმარება რთული პერიოდის გადატანაში. წიგნი გვასწავლის, რომ გმირობა შეიძლება იყოს ადამიანების დახმარება, თანაგრძნობა და რთული სიტუაციების გადალახვა. ყველაზე რთულ დროსაც კი , ადამიანს შეუძლია გადარჩენა და ცხოვრების თავიდან დაწყება. 

პიტერ კერი - "კელის საძმოს უტყუარი ამბავი" Peter Carey - "True History Of The Kelly Gang"

 

         ნედ კელი ავსტრალიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მეამბოხე და მოძალადე-ყაჩაღი იყო მე-19 საუკუნეში. თუმცა, წიგნში , იგი წარმოჩენილია როგორც ტრაგიკული პიროვნება. ავტორი გვთავაზობს არა ოფიციალურ ამბავს , არამედ პერსონაჟის შინაგან ხმას, მის აღსარებას, რომელიც თითქოს შვილისთვისაა დაწერილი. სწორედ ეს ფორმა აძლიერებს ტექსტის ემოციას და გვაიძულებს მოვლენებს სხვა თვალით შევხედოთ. 

       ნედ კელი ერთი მხრივ - კრიმინალია, რომელიც არღვევს კანონს და ძალადობას მიმართვას. მეორე მხრივ კი, იგი არის სიღარიბეში გაზრდილი ახალგაზრდა, რომელიც ცდილობს ოჯახისა და ღირსების დაცვას.  მისი ბავშვობა სავსეა უსამართლობითა და დევნით.  სახელმწიფო სისტემის მხრიდან მუდმივი ზეწოლა და პოლიციის მტრული დამოკიდებულება  მას ნელ-ნელა აყალიბებს მეამბოხედ. ასე ავტორი გვიჩვენებს , რომ გარემო და სოციალური პირობები  დიდ გავლენას ახდენს ადამიანის არჩევანზე. 

        რომანში მნიშვნელოვანია  სიმართლის მრავალი მხარე. სათაურშივე გამოყენებული სიტყვა "უტყუარი" ირონიულად ჟღერს, რადგან მკითხველი აცნობიერებს , რომ ეს მხოლოდ ნედის ვერსიაა.  ავტორი გვაფიქრებს : ნუთუ არსებობს ობიექტური სიმართლე?! ისტორია ხშირად იწერება გამარჯვებულთა მიერ, ხოლო დამარცხებულთა ხმა იკარგება... კერის ტექსტი კი სწორედ ამ დაკარგული ხმის დაბრუნების მცდელობაა. 

       ნედ კელის ტრაგედია იმაში მდგომარეობს , რომ იგი ერთდროულად არის მსხვერპლიც და დამნაშავეც. მისი მიზანი შეიძლება სამართლიანი იყოს  - ოჯახის დაცვა და ღირსების შენარჩუნება , მაგრამ მის მიერ არჩეული გზა ძალადობითაა სავსე.  ეს შინაგანი წინააღმდეგობა ქმნის ტრაგიკულ გმირს , რომელიც საკუთარ პრინციპებს ეწირება...

       დასკვნის სახით, შეიძლება ითქვას , რომ წიგნი არ გვაძლევს მარტივ პასუხს კითხვაზე - იყო თუ არა ნედ კელი გმირი. რომანი გვაფიქრებს ადამიანის ბუნებაზე , სოციალური უსამართლობის შედეგებზე და იმაზე , თუ როგორ ყალიბდება ლეგენდა ისტორიისგან. 

აირის მერდოკი - "ზღვა, ზღვა" Iris Murdoch - "The Sea, The Sea"

 

          "ზღვა, ზღვა"  არის ფსიქოლოგიური და ფილოსოფიური ნაწარმოები , რომელიც ეხება ადამიანის ეგოიზმს, სიყვარულის ილუზიას და საკუთარი თავის შეცნობის სირთულეს...

          მთავარი გმირი - ჩარლს ერროუბი , ცნობილი თეატრალური რეჟისორია, რომელიც კარიერის დასრულების შემდეგ გადაწყვეტს ზღვისპირა სახლში მარტო ცხოვრებას, რათა სიმშვიდე და შინაგანი ჰარმონია იპოვოს.  თუმცა, იქ  შემთხვევით ხვდება თავისი ახალგაზრდობის სიყვარულს  - ჰარტლის , რომელიც უკვე გათხოვილია და სრულიად განსხვავებული ცხოვრებით ცხოვრობს. ჩარლზი ცდილობს წარსულის სიყვარული დაიბრუნოს, თუმცა ნელ-ნელა  აშკარა ხდება, რომ ის უფრო საკუთარი სურვილის ტყვეა, ვიდრე ნამდვილი სიყვარულის. 

      ჩარლზს ჰგონია, რომ ჰარტლი ისევ უყვარს , მაგრამ სინამდვილეში მას უყვარს თავისი მოგონება და არა რეალური ადამიანი. ის საკუთარ ქცევას ყოველთვის ამართლებს, მიუხედავად იმისა, რომ ამით სხვებს ზიანს აყენებს. სწორედ ამ საქციელით ჩანს მისი ეგოიზმი... ზღვა , ეს არის სიმბოლო ადამიანის შინაგანი სამყაროსი - ღრმა, გაურკვეველი და ხანდახან საშიში.  

      ავტორი გვიჩვენებს , რომ წარსულში დაბრუნება, როგორც არ უნდა გვინდოდეს, შეუძლებელია, ადამიანები იცვლებიან და ეს გარდაუვალია...  სიყვარული არ უნდა ავურიოთ საკუთრების სურვილში. ადამიანები ხშირად საკუთარ თავს ატყუებენ... წარსულის იდეალიზება ადამიანს რეალობისგან აშორებს... საკუთარი თავის შეცნობა რთული, მაგრამ აუცილებელია.  რაც შეეხება ზღვას -  ზღვა მუდმივად ცვალებადია - როგორც ადამიანის გრძნობები და აზრები. ის ერთდროულად მშვიდიცაა და საშიშიც.  

დონა ტარტი - "საიდუმლო ისტორია" Donna Tartt - "The Secret History"

 

         "საიდუმლო ისტორია"  არის ფსიქოლოგიური რომანი, რომელიც გვიყვება სტუდენტების ჯგუფზე, რომლებიც საკმაოდ უჩვეულო კლასში სწავლობენ ძველ ბერძნულს. მწერალი თავიდანვე ამბობს , რომ მოხდა მძიმე დანაშაული - მკვლელობა, ამიტომ წიგნის მთავარი ინტრიგა ის არ არის თუ რა მოხდა , არამედ  - რატომ და როგორ მივიდნენ მთავარი პერსონაჟები ამ ფაქტამდე.  რომანი იკვლევს ადამიანის შინაგან სამყაროს , მორალს , დანაშაულის გრძნობას და იმ გავლენას, რაც გარკვეულ ჯგუფს შეუძლია ადამიანზე მოახდინოს.

        მწერალი გვიჩვენებს , თუ როგორ შეიძლება განათლებულმა, ინტელექტუალურმა ახალგაზრდებმა ნელ-ნელა დაკარგონ მორალური საზღვრები. ისინი მიისწრაფიან იდეალიზმისკენ, მაგრამ ბოლოს ამართლებენ იმას, რაც სინამდვილეში მიუღებელია. მთავარი პერსონაჟები თავს სხვებზე "მაღლა" აყენებენ - კულტურით , ცოდნით და განსხვავებულობით. ეს განცდა მათ აძლევს უფლებას იფიქრონ, რომ წესები მათთვის არ მოქმედებს. რომანის დიდი ნაწილი ეძღვნება არა ფაქტს, არამედ შედეგებს : შიშს, ეჭვს, შინაგან დაშლას. ტარტი კარგად აჩვენებს, რომ ყველაზე მძიმე სასჯელი ხშირად ადამიანის შიგნით იწყება.

       მთავარი გმირი - რიჩარდი , მუდმივად ცდილობს საკუთარი ადგილის პოვნას - ვინ არის ის სინამდვილეში და რატომ სურს ასე ძლიერ ამ ჯგუფის ნაწილი გახდეს.  ის ძალიან მარტივად ექცევა სხვისი გავლენის ქვეშ. ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი პერსონაჟი - ჰენრი , რომელიც ინტელექტუალური და ცივი გონების სიმბოლოა. ის ფიქრობს , რომ გონება შეიძლება მორალზე მაღლა იდგეს.  ბანი, კამილა, ჩარლზი, ფრენსისი - სხვადასხვა ფორმით აჩვენებენ შიშს, დამოკიდებულებას, სისუსტეს და შიდა კონფლიქტებს. 

       დონა ტარტის ენა მდიდრული და ატმოსფერულია. წიგნში დიდი ყურადღება ექცევა დეტალებს, გარემოს, ემოციებს. თხრობის ტემპი ნელია, მაგრამ წინასწარ განზრახული -  მკითხველი უნდა "ჩაიძიროს" პერსონაჟების ფსიქიკაში. 

       "საიდუმლო ისტორია" გვიჩვენებს, როგორ შეიძლება სილამაზის, ცოდნისა და იდეალების ძიება გადაიქცეს თვითგანადგურებად, როცა  ადამიანი კარგავს მორალურ საყრდენს და საკუთარ პასუხისმგებლობას ...